Een Van Nijenrode voor €3.000
Een Van Nijenrode voor €3.000
Wie op 24 juni bij het Münchense veilinghuis Neumeister goed had opgelet, kon voor €3.000 eigenaar worden van een alleraardigst zeventiende-eeuws portret. Lot 425 was toegeschreven aan de in Batavia werkzame schilder Jacob Jansz. Coeman en toont een voorname dame met hond op een terras. Volgens de catalogus zouden de Aziatisch aandoende gelaatstrekken kunnen wijzen op Cornelia van Nijenroode (ca. 1629–1692).
Dat maakt het schilderij voor oud-Nyenrodianen interessanter dan de prijs wellicht doet vermoeden. Cornelia was de dochter van de Nederlandse VOC-man Cornelis van Nijenroode en de Japanse Surishia, die als courtisane/geisha wordt beschreven. Cornelia werd geboren in het uiterste zuid westen van Japan en kwam als jong meisje naar Batavia. Zij trouwde daar in 1652 met VOC opperkoopman Pieter Cnoll en ontwikkelde zich vervolgens zelf ook tot een succesvolle en vermogende koopvrouw. Na de dood van Pieter trouwde Cornelia opnieuw, met de jurist Johan Bitter. Dat huwelijk liep minder voorspoedig en eindigde in een publiek schandaal waarbij ze beiden in 1688 uit de Nederlandse kolonie werden verbannen.
Enkele maanden geleden heeft de Volkskrant ook al uitgebreid over Cornelia geschreven. Veel alumni hebben dat wellicht gemist. Het Rijksmuseum bezit namelijk een veel bekender schilderij van Coeman uit 1665, waarop Pieter Cnoll en Cornelia met hun dochters en twee tot slaaf gemaakte bedienden zijn afgebeeld. De parelkettingen en armbanden die zij daar draagt, keren ook terug op het schilderij uit München. De toeschrijving aan Cornelia is daarmee zeker niet uit de lucht gegrepen.
En dan is er natuurlijk de naam Van Nijenroode. Het kasteel Nijenrode werd rond 1275 gesticht door Gerard Splinter van Ruwiel en diens familie ging zich later Van Nijenroode noemen. Dat maakt de naam tot een van de aardigste historische verbindingen tussen het schilderij en Universiteit Nyenrode. Een rechtstreekse genealogische lijn van Gerard Splinter naar Cornelia kunnen we echter vooralsnog niet met zekerheid aantonen. Daarvoor is alleen dezelfde naam toch nog te weinig bewijs.
Maar dat neemt de charme niet weg. Een zeventiende-eeuwse succesvolle VOC koopvrouw, geboren uit een Nederlandse vader en een Japanse moeder, werkzaam in Batavia, en mogelijk vereeuwigd door Coeman. En vervolgens duikt haar naam eeuwen later op in een Münchense veilingcatalogus.
Voor €3.000 + commissie was dat, zelfs zonder de parelarmbanden, een opmerkelijk koopje. Een AFN bestuurslid was helaas de onderbieder.
Stichting Art Fund Nyenrode
Sjors van der Sterren (19820117)